Jot Down Books-ek eta DIPCk dibulgazio zientifiko eta humanistikoari eskainitako DIPC Kultura / Cultura DIPC bilduma aurkeztu dute

Donostia Jot Down Books-ek, Donostia International Physics Centerrekin lankidetzan, DIPC Kultura / Cultura DIPC aurkeztu du, Espainiako argitalpen-merkatuan leku berezia izan nahi duen dibulgazio-liburuen bilduma. Bilduma ideia honen inguruan sortu da: goi-mailako dibulgazioa egiteko, publikoa eta ezagutza serio hartzen dituzten lanak behar dira, bai eta erakundeen laguntza sendoa ere, merezi duen baldintzetan egin ahal izateko. DIPCek —egoitza Donostian duen zentro hau fisikako eta antzeko diziplinetako nazioarteko erreferentziazko zentroa dela aintzat hartuta—, oinarri zientifikoa ekarri dio bildumari, bai eta beti bere jarduera publikoaren ezaugarri izan den begirada kultural zabala ere. Jot Down Books-en ekarpena, berriz, bere argitaratzaile ofizioa eta saiakeran eta kulturan finkatutako katalogoa izan dira.

Proiektua 2025eko maiatzean hasi zen, Antoine Letessier-Selvon-en Kosmos lanarekin. Letessier-Selvon partikulen fisikaria da eta unibertsoaren historia kontakizun ulerterraz bihurtzen jakin du, zorroztasunari uko egin gabe. Lehen izenburu hark markatu zuen bildumaren ildoa: jakin-mina duen edonork atseginez irakur ditzakeen liburuak dira, baina jorratzen dituzten gaien konplexutasuna albo batera uzten ez dutenak. Orain, apustu horri eutsiz, bildumak beste bi nobedade aurkeztu ditu, norabide humanistikoan urratsak eginez.

Mayte Aparisi-ren Umberto Eco (desclasificado) lanak italiar semiologoaren artxibo eta ertz ezezagunenak arakatzen ditu, eta Espainiako publikoarekin elkarrizketan jardungo du Il nome della rosa (gaztelaniaz, El nombre de la rosa) lanaren egilearengana gerturatzeko saiakeretan oso ohikoa ez den hurbiltasun batetik. Aparisik gertutik ezagutzen du Ecoren unibertsoa, eta bestesintesi biografiko bat eskaini beharrean, aurkikuntzez, elkarrizketa gurutzatuz eta intelektualaren irudi publikoa ñabartzen duten materialez egindako erretratua proposatzen du.

Gustavo A. Schwartz-en Conexiones lanak diziplinen, pentsamoldeen eta irudi historikoen arteko ustekabeko loturen mapa bat egiten du, aintzat hartuta kulturak, normalean, konpartimentuetan zatitzen dituela. Schwartz fisikaria da eta, besteak beste, DIPCko Mestizajes proiektuaren bultzatzailea; urteak daramatza zientziaren eta humanitateen arteko muga porotsu horretan lanean. Liburuak islatzen duen begirada hori da bildumaren ardatzetako bat.

Datozen hilabeteetan, DIPC Kultura / Cultura DIPCk beste zenbait titulu erantsiko ditu, proiektuak nazioarteko izateko duen bokazioa berresten dutenak. Urrian Antes del Big Bang iritsiko da, Gian Giudice-rena. Giudice CERNeko fisikari teorikoa da, eta, lan honetan, unibertsoa sortu aurretik zer egon zitekeen espekulatzen du. Azaroan Luciano Rezzolla-ren La irresistible atracción de la gravedad argitaratuko da; zulo beltzen eta grabitazio-uhinen azterketan ahotsik ezagunenetako bat da Rezzolla. Bildumaren hurrengo izenburuak Amand Lucas-en Garabatos eta Clara Janés-en De poesía y (con)ciencia izango dira. Azken horretan, Clara Janés poeta eta saiakeragileak hizkuntzaren eta ezagutza zientifikoaren arteko muga zeharkatzen du, zeina bere lanaren ezaugarri izan baita hainbat hamarkadatan.

Bildumak gaztelaniazko zein euskarazko lanak argitaratuko ditu, liburu bakoitzaren ezaugarrien arabera, eta ez du sistematikoki edizio bikoitzik egingo. Horrela, izenburu bakoitzak bere izaerara ondoen egokitzen den hizkuntza aurkituko du, egilearen, hartzaileen eta ekoizpenaren inguruabarren arabera. Malgutasun horrek katalogo koherente bat eraikitzea ahalbidetzen du, DIPCk bere kokapen eta bokazioagatik ordezkatzen duen hizkuntza-aniztasunari uko egin gabe. Espainian gaur egun lehen mailako nazioarteko pertsonaiek sinatutako dibulgazio-liburuak ekoizteak berekin dakar merkatuak bere kabuz nekez estaltzen dituen kostuak bere gain hartzea. DIPCren lankidetzak aukera ematen du itzulpen zainduak enkargatzeko, edizio exijente bati eusteko eta liburuak arrazoizko prezioan saltzeko liburu-dendetan. Ildo horretan, bildumaren beste helburuetako bat da mezenasgo kultural eta zientifikoaren alde egitea, herritarrentzat eskuragarri dagoen argitalpen-espazioa zabaltzeko modu gisa.

DIPC Kultura / Cultura DIPC urtero izenburu berriekin haziko den funts egonkor bat eraikitzeko asmoarekin argitaratzen da. Umberto Eco (desclasificado) eta Conexiones liburutegietan eskuragarri daude dagoeneko. Horiekin, bilduma bete-betean sartzen da sendotze-fasean. Bildumaren argitalpen-batzordeko kide dira Juan José Gómez Cadenas, Lorena Escudero, Ricardo Díez Muíño, Nora González eta Ángel L. Fernández Recuero. Osaera horrek lehen mailako zientzia-arloko pertsonak eta argitalpenaren eta kultura-kudeaketaren mundukoak konbinatzen ditu, eta hala, bermatu egiten du bildumak izenburu bakoitzean gorde nahi duen eskakizun akademikoaren eta dibulgazio-bokazioaren arteko oreka.