Einstein, erlatibitatea eta … antisemitismoa?

Zientziaren Historia

Parte-hartzailea
Jaume Navarro
EHU, Ikerbasque
Noiz
2026/05/14
17:00
Lekua
Josebe Olarra Entzunaretoa, DIPC, Donostia
Antolatzaileak
DIPC, EHUko Zientziaren Historia Integratua eta Filosofia (iHPS) taldea
Gehitu egutegira
iCal
Subscribe to Newsletter
Einstein, erlatibitatea eta … antisemitismoa?
Margolana Einsteinek biolina eskuan duela, eta Ehrenfest pianoan. Kredituak: Marike Kamerlingh-Onnesen jatorrizko akuarela, AIP Emilio Segrè Irudi Artxiboen eskutik.

1951n, Erresuma Batuko Edmund T. Whittaker (1873–1956) fisikari eta matematikari handiak fisikaren historia liburu bat argitaratu zuen. Bertan Albert Einsteinen 1905eko erlatibitate bereziaren formulazioan egindako ekarpena gutxiesten zuen. Historiaren berrirakurketa hau azaltzeko emandako arrazoien artean antisemitismoa zegoen. Baina benetan hala izan al zen?

Jaume Navarro, Euskal Herriko Unibertsitateko Ikerbasque irakasle eta ikertzaileak emandako hitzaldi honetan, lehenik eta behin Einsteinen aurkari askoren antisemitismo-jarrerak aztertuko ditugu, bereziki gerraarteko Alemania nazionalista garaian. Whittaker antisemita askoren artean bat besterik izan zitekeen, baina hori jakiteko modurik onena berari galdetzea da, nahiz eta bere heriotzatik 70 urte igaro diren, bere korrespondentzia irakurriz. Bere liburua idazten ari zela, zein motibo zituen Einsteinen garrantzia historikoa gutxiesteko? Gertakari honen bidez, ez dugu bakarrik Einsteini eta bere aurkariei buruz ikasiko, baizik eta artxiboetan zientzia-historialariaren lanaren plazeretako bat ere bizitzeko aukera izango dugu.

Hitzaldia gaztelaniaz izango da.

Sarrera librea aforoa bete arte.

Hizlariari buruz

Jaume Navarro Ikerbasque ikertzaile irakaslea da Euskal Herriko Unibertsitatean. Fisikaren historiari, historiako epistemologiari eta zientzia eta erlijioaren arteko harremanaren historiografiari buruz zabalki argitaratu du. Bere lanen artean daude A History of the Electron. J.J. and G.P. Thomson (Cambridge University Press, 2018), Ether and Modernity. The Recalcitrance of an Epistemic Object in the early twentieth century (Oxford University Press) eta Ciencia-Religión y sus Tradiciones Inventadas (Tecnos, 2022).